de achtergrond

FJP Hendrickx


F.J.P. Hendrickx is de grondlegger en promotor van het transdisciplinaire basisconcept van de Kritische Ontwikkelingsbegeleiding volgens Hendrickx (KOH).

In zijn systeemtheoretische en personalistische benadering gaat de auteur op zoek naar een diepgaand en coherent begrip van de factoren die de stabiliteit, het weerstandsvermogen, de efficiëntie en de doeltreffendheid van de persoon in zijn geheel bepalen en die aan de basis liggen van een betere gezondheid via het optimaal functioneren van het gedragssysteem.

De oorspronkelijke inspiratie vond de auteur in zijn jarenlange intensieve werk met leerbekwame kinderen (schools) met ernstige centraal-motorische problemen. In de ontmoeting met deze dappere overlevers trof het hem dat, enerzijds, ‘het verstand kruipt waar het niet gaan kan!’ maar dat, anderzijds, de individueel gekozen oplossingen en compensaties zeer dikwijls sterk gehinderd worden door problemen van over- en onderdosering: ‘waar een wil is, is vaak geen weg!’

Uit deze ervaringen en inzichten groeide een coherente en omvattende basisvisie op de mens, zijn gedrag en vooral zijn ontwikkeling. Dit leidde tot het inzicht dat de realiteit van de individuele persoon met zijn specifieke problematiek en beschikbare mogelijkheden altijd benaderd moet worden in deze universeel-menselijke context. Deze werkwijze, die nadrukkelijk wil uitgaan van de individuele persoon, wordt verduidelijkt en gestuurd door een aantal expliciet geformuleerde grondprincipes en werkhypotheses.

De coherente basisprincipes van de kritische ontwikkelingsbegeleiding kunnen samengevat worden als persoonsgericht, salutogeen georiënteerd, van binnenuit bepaald, systeemgericht, naar optimale aanpassing strevend en nadrukkelijk lichamelijk gefundeerd.

Bij het verbinden, het verdiepen en verfijnen van de oorspronkelijke inzichten werd in de loop der jaren zorgvuldig rekening gehouden met de recente enorme aangroei van de wetenschappelijke inzichten in de essentiële beslissende rol die het brein samen met het levende lichaam speelt in ons persoonlijk bestaan.

Binnen dit complex geïntegreerde perspectief formuleerde F.J.P. Hendrickx expliciet een relevante en inspirerende ‘theorie van de praktijk’ voor de kritische begeleiding van de individuele persoon. Tegelijk ontwikkelde hij een consequente en systematische praktische toepassing van deze theorie voor individuele probleemanalyse/synthese als noodzakelijke inspiratie en concrete leidraad voor daadwerkelijke doeltreffende kritische begeleiding. Hij legde daarbij de basis voor een doelgerichte, doelmatige en doeltreffende analyse en aanpak voor neuromotorische, sensomotorische en psychomotorische problemen in nauw verband met een indringende vitaal-affectief-emotionele tonusanalyse. De consequente praktische toepassing van de resultaten van de individuele probleemanalyse/probleemsynthese wordt vergemakkelijkt en gestuurd door het aanbod van een sterk gedifferentieerd arsenaal van overzichtelijk geordende, duidelijk verantwoorde en nauwkeurig beschreven oefenideeën. Individueel adequate oefenideeën kunnen geselecteerd en creatief uitgewerkt worden als concrete, haalbare uitdagingen (oefeningen) voor het individuele kind (persoon). Hier geldt het principe dat er geen ‘goede’ oefeningen ‘op zich’ bestaan. Het kind bepaalt op elk ogenblik, in elke situatie en de mate waarin een specifieke oefening ‘goed’ (kritisch) is.

Deze expliciet lichamelijk gefundeerde persoonsgerichte benadering vormt het globale theoretische denkkader waarbinnen de concrete individuele probleemanalyse en kritische begeleidingspraktijk altijd gesitueerd worden. Zij bepaalt ook de kenmerkende (rationele) positie van de kritische ontwikkelingsbegeleiding in het veld van de hulpverlening.